css i układy

Natywne zagnieżdżanie CSS: to nie jest Sass

Migracja wygląda na formalność. Projekt od lat używa Sassa głównie dla jednej funkcji – zagnieżdżania – a przeglądarki obsługują je natywnie od 2023 roku. Zmieniasz więc components.scss na components.css, usuwasz sass z package.json, uruchamiasz projekt. Wszystko wygląda tak samo. Prawie wszystko: czerwony przycisk „Usuń” w karcie zamówienia jest teraz niebieski, jak każdy inny przycisk. W konsoli pusto, plik się parsuje, reguła .card .btn--danger jest na swoim miejscu i stoi niżej niż reguła, która ją przebija.

To nie błąd przeglądarki. To pierwsza z kilku różnic między składnią, która wygląda identycznie, a dwoma zupełnie różnymi mechanizmami pod spodem.

Ta sama składnia, inny model

Sass to kompilator tekstu. Zagnieżdżona reguła jest dla niego instrukcją: weź selektor rodzica, wklej go w miejsce & (albo przed selektor dziecka) i wypisz wynik jako płaski CSS. Przeglądarka nigdy nie widzi zagnieżdżenia – dostaje gotowe, rozwinięte selektory.

Natywny nesting działa na poziomie dopasowania. Przeglądarka nie skleja żadnego tekstu – & w zagnieżdżonej regule oznacza „element pasujący do selektora rodzica”, a formalnie zachowuje się dokładnie jak :is() z listą selektorów rodzica w środku. Dopóki rodzic ma jeden prosty selektor, oba modele dają ten sam wynik. Różnice wychodzą w trzech miejscach: przy listach selektorów, przy sklejaniu nazw i przy pseudo-elementach.

& to :is(), a :is() bierze najwyższą specyficzność

Oto reguła, która zepsuła przycisk z wstępu:

css

#sidebar, .card {
& .btn {
background: #2563eb;
}
}
.card .btn--danger {
background: #dc2626;
}

Sass rozwija ją do #sidebar .btn, .card .btn – dwóch niezależnych selektorów, każdy z własną specyficznością. Dla przycisku w karcie liczy się .card .btn, czyli (0,2,0). Reguła .card .btn--danger ma tyle samo, stoi niżej w pliku, więc wygrywa – przycisk jest czerwony.

Przeglądarka rozumie to samo jako :is(#sidebar, .card) .btn. A :is() ma specyficzność swojego najbardziej specyficznego argumentu – niezależnie od tego, który argument faktycznie dopasował element. Przycisk w karcie nie ma nic wspólnego z #sidebar, a mimo to reguła dostaje specyficzność identyfikatora: (1,1,0). Bije .card .btn--danger bez względu na kolejność w pliku.

css

/* Sass: #sidebar .btn, .card .btn → (1,1,0) i (0,2,0) osobno */
/* Natywnie: :is(#sidebar, .card) .btn → (1,1,0) dla obu przypadków */

To samo dzieje się w drugą stronę: .card { #sidebar & { … } } daje #sidebar :is(.card). Wniosek praktyczny: lista selektorów w rodzicu, w której jeden element jest wyraźnie cięższy od reszty, podbija specyficzność wszystkich zagnieżdżonych reguł – także tych, które nigdy tego cięższego elementu nie dotyczą. Najprostsze lekarstwo to rozdzielenie takiego rodzica na dwie osobne reguły albo opuszczenie w nim identyfikatorów – co i tak jest dobrą praktyką, odkąd mamy @layer.

Koniec sklejania nazw: &__title nie istnieje

Druga różnica uderza w każdy projekt pisany w BEM. W Sassie & to tekst, więc można go dokleić do czegokolwiek:

scss

// Sass – działa, generuje .card__title i .card--featured
.card {
&__title { font-size: 1.25rem; }
&--featured { border-color: gold; }
}

W natywnym CSS & nie jest tekstem, tylko selektorem. Można go łączyć z innymi selektorami złożonymi – &.is-active, &:hover, &[aria-expanded="true"], & + & – ale nie da się dokleić do niego kawałka nazwy klasy. &__title nie oznacza .card__title, tylko próbę połączenia & z czymś, co parser odczyta jako selektor typu – nie jest to ani .card__title, ani nic sensownego, więc reguła po cichu przestaje cokolwiek stylizować. Żadnego ostrzeżenia, bo z punktu widzenia przeglądarki nie wydarzyło się nic wyjątkowego.

To często najbardziej pracochłonna część migracji: każdy &__element i &--modyfikator trzeba rozpisać na pełną nazwę klasy. Albo – i to bywa lepszy pomysł – zastanowić się, czy BEM jest jeszcze potrzebny. Jego głównym zadaniem było symulowanie zasięgu konwencją nazw, a to dziś robi @scope, opisany w poprzednim artykule.

Pułapka: deklaracje po zagnieżdżonej regule

Trzecia różnica przez pierwszy rok była najbardziej podstępna, bo dotyczyła kolejności, a kolejność w CSS to znaczenie:

css

.card {
color: black;
@media (width >= 600px) {
color: blue;
}
color: red;
}

Czytając od góry do dołu, na szerokim ekranie tekst powinien być czerwony – color: red stoi po bloku @media. W pierwszej wersji natywnego nestingu (Chrome 112–129, Safari do 18.1, Firefox do 131) było inaczej: wszystkie zwykłe deklaracje reguły były wynoszone na jej początek, przed zagnieżdżone reguły. color: red lądował obok color: black, a @media z color: blue wygrywał. Ten sam kod dawał niebieski tekst. Sass robił zresztą dokładnie to samo – stąd nawyk, żeby zagnieżdżone reguły zawsze pisać na końcu.

Specyfikacja to naprawiła: deklaracje stojące po zagnieżdżonej regule trafiają do osobnego, niewidzialnego bloku (w CSSOM to CSSNestedDeclarations), który zachowuje swoje miejsce w kolejności. Chrome 130, Firefox 132 i Safari 18.2 działają już tak, jak sugeruje kod – a nowsze wersje Dart Sass dostosowały się do tego samego zachowania i ostrzegają o zmianie komunikatem mixed-decls. Mimo to nawyk z Sassa zostaje słuszny: najpierw deklaracje, potem zagnieżdżone reguły. Taki kod czyta się jednoznacznie i działa tak samo w każdej przeglądarce, starej czy nowej.

& nie widzi pseudo-elementów

Ostatnia różnica jest drobna, ale potrafi zaskoczyć. & może reprezentować tylko elementy, a pseudo-element nie jest elementem w sensie dopasowania selektora. Dlatego to:

css

.link,
.link::after {
&:hover {
color: #2563eb;
}
}

w Sassie daje .link:hover, .link::after:hover, a w przeglądarce zamienia się w :is(.link, .link::after):hover – a :is() nie przyjmuje pseudo-elementów, więc część z ::after po prostu znika. Pseudo-elementy zagnieżdżaj w drugą stronę: .link { &::after { … } &:hover::after { … } }. To działa wszędzie i jest czytelniejsze.

Co natywny nesting robi lepiej

Żeby nie zostawić wrażenia, że to wyłącznie lista strat: natywny nesting ma też możliwości, których Sass nie ma albo ma tylko w formie kompilacji.

  • Zagnieżdżone at-rules działają w przeglądarce, nie w kompilatorze. @media, @supports, @container, @layer i @scope można umieścić wewnątrz reguły – zapytanie o kontener z artykułu o container queries zostaje przy komponencie, którego dotyczy.
  • Zagnieżdżone selektory są widoczne w devtools tak, jak je napisałeś. Nie debugujesz wygenerowanego CSS-a z mapami źródeł, tylko własny kod.
  • Nie potrzebujesz kroku budowania. Arkusz w <link> albo w <style> działa od razu – co dobrze łączy się z @scope bez selektora w komponencie.
  • Elementy bez &. Od Chrome 120, Safari 17.2 i Firefox 117 można pisać .card { p { … } } – wcześniejsza wersja specyfikacji wymagała & p przed selektorem typu.

css

@layer components {
.card {
container-type: inline-size;
padding: 16px;
h3 {
font-size: 1.125rem;
}
@container (width >= 480px) {
display: grid;
grid-template-columns: 160px 1fr;
gap: 16px;
}
&:has(img) {
padding-top: 0;
}
}
}

Ten jeden blok łączy trzy rzeczy, o których pisałem w poprzednich artykułach – warstwę, container query i :has() – a przy okazji pokazuje, że zagnieżdżona at-rule może zawierać deklaracje bezpośrednio, bez powtarzania selektora.

Pułapki i dobre praktyki

  • Nie zagnieżdżaj głębiej niż dwa, trzy poziomy. Każdy poziom to kolejny człon selektora i większa specyficzność, której nie widać na pierwszy rzut oka. Głęboki nesting w CSS zawsze był sygnałem, że reguła wie za dużo o strukturze HTML-a – natywna składnia tego nie zmienia.
  • Uważaj na listy selektorów w rodzicu. Najcięższy element listy wyznacza specyficzność wszystkich zagnieżdżonych reguł. Unikaj mieszania identyfikatorów z klasami w jednym rodzicu.
  • Przy migracji z SCSS szukaj & sklejonego z tekstem. Wyrażenie regularne &[\w-] znajdzie większość &__element i &--modyfikator, które po migracji przestaną działać.
  • Deklaracje przed zagnieżdżonymi regułami. Działa tak samo w starych i nowych przeglądarkach oraz w każdej wersji Sassa.
  • Sprawdź, co robi twoje narzędzie budujące. Jeśli Lightning CSS, PostCSS albo inny bundler spłaszcza nesting dla starszych przeglądarek z browserslist, wynik może mieć inną specyficzność niż natywne :is() – i zachowywać się inaczej w dev i na produkcji. Zajrzyj do wygenerowanego pliku przynajmniej raz.
  • Wsparcie przeglądarek. Podstawowy nesting działa od Chrome 112, Safari 16.5 i Firefox 117 (2023), wersja bez obowiązkowego & przed selektorem elementu od Chrome 120 i Safari 17.2, a poprawna kolejność deklaracji po zagnieżdżonych regułach od Chrome 130, Firefox 132 i Safari 18.2 (2024).

Podsumowanie

Natywny nesting wygląda jak Sass, ale nie jest jego wbudowaną wersją. Sass skleja tekst i produkuje płaskie selektory; przeglądarka traktuje & jak :is() z selektorem rodzica. Z tej jednej różnicy wynikają wszystkie pułapki migracji: lista selektorów w rodzicu podbija specyficzność do poziomu najcięższego argumentu, &__title przestaje cokolwiek znaczyć, a pseudo-elementy wypadają z &. Do tego dochodzi kolejność deklaracji, która w starszych przeglądarkach działała inaczej, niż wynikałoby z kodu. Kto zna te różnice, może bezpiecznie wyrzucić Sassa z projektu – i przy okazji zastąpić sklejane nazwy BEM czymś, co rozwiązuje problem zasięgu naprawdę: @scope.